"Η Ρωμανία πάρθεν" είναι ο θρήνος του ποντιακού ελληνισμού για τον χαμό της Κωνσταντινούπολης. Το μοιρολόι μεταφέρει με τρόπο συγκινητικό την καταστροφή ενός ολόκληρου πολιτισμού, ωστόσο μεταφέρει στο τέλος ένα ελπιδοφόρο μήνυμα. Μέσα από το κλάμα και τον οδυρμό, η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο.
Με απλά λόγια, μπορεί να χάθηκε το κέντρο, η πρωτεύουσα, ο ελληνισμός όμως δεν χάθηκε. Συνεχίζει να υπάρχει και να προοδεύει, όπως και έγινε στους αιώνες που ακολούθησαν. Για τους Πόντιους η συγκεκριμένη ρήση διαθέτει παρόμοια δυναμική με το πιο διαδεδομένο μήνυμα της Αλώσεως: «Πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα 'ναι».
Έναν πουλίν, καλόν πουλίν εβγαίν' από την Πόλην
ουδέ στ' αμπέλια κόνεψεν ουδέ στα περιβόλια,
επήγεν και-ν εκόνεψεν α σου Ηλί' τον κάστρον.
Εσείξεν τ' έναν το φτερόν σο αίμα βουτεμένον,
εσείξεν τ' άλλο το φτερόν, χαρτίν έχει γραμμένον,
Ατό κανείς κι ανέγνωσεν, ουδ' ο μητροπολίτης
έναν παιδίν, καλόν παιδίν, έρχεται κι αναγνώθει.
Σίτ' αναγνώθ' σίτε κλαίγει, σίτε κρούει την καρδίαν.
Ν’ αϊλί εμάς και βάι εμάς
οι Τούρκι την Πόλ’ επαίραν
επαίραν το βασιλοσκάμ’
κι ελάεν η Αφεντία.
Μοιρολογούν τα εκκλησιάς
κλαίγνε τα μοναστήρα
κι ο Αι Γιάννες ο Χρυσόστομον
κλαίει και δερνοκοπάται
Μη κλαις, μη κλαις, Αγιάννε μου
και μη δερνοκοπάσαι
η Ρωμανία ’πέρασεν
η Ρωμανία ’πάρθεν
Η Ρωμανία κι αν ’πέρασεν
ανθεί και φέρει κι άλλο.
Ακούστε το μοιρολόι στο βίντεο που προέρχεται από την εκδήλωση του καθηγητή κ. Κωνσταντίνου Φωτιάδη στο αμφιθέατρο του ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ το Μάιο του 2010...
Τον θρήνο ερμηνεύουν
Λύρα: Τσαχουρίδης Μακούλης
Τραγούδι: Τσαχουρίδης Κωνσταντίνος
Νταούλι: Ζώης Κώστας
Αφήγηση: Γιώργος Συμεωνίδης
Αξίζει να σημειωθεί ότι το παραπάνω ποντιακό άσμα άγγιξε τον ποιητή Κωνσταντίνο Καβάφη και τον επηρέασε ώστε να γράψει το γνωστό ποίημα για τη Χαμένη Ποντιακή Ρωμανία με τον τίτλο «Πάρθεν». Για αυτό τον θρήνο των Ελλήνων της Μαύρης Θάλασσας είχε αναφερθεί και ο Κωνσταντίνος Καβάφης
Διαβάστε εδώ το ποίημα
«Αυτές τις μέρες διάβαζα δημοτικά τραγούδια
για τ’ άθλα των κλεφτών και τους πολέμους
Πράγματα συμπαθητικά, δικά μας, γραικικά.
Διάβασα και τα πένθιμα για το χαμό της πόλης.
Πήραν την πόλιν, πήραν την, πήραν τη Σαλονίκη.
Και τη φωνή που εκεί που οι δυο εψέλναν
ζερβά ο βασιλιάς και δεξιά ο Πατριάρχης
ακούστηκε κι είπε να πάψουν πια.
Πάψτε παπάδες τα χαρτιά και κλείστε τα Βαγγέλια.
Πήραν την πόλιν, πήραν την, πήραν τη Σαλονίκη.
Όμως εκείνο που με άγγιξε πιο πολύ
ήταν το άσμα το Τραπεζούντιο με την παράξενή του γλώσσα
και με τη λύπη των Γραικών των μακρινών εκείνων
που ίσως όλο πίστευαν πως θα σωθούμε ακόμη.
Μα αλίμονο μοιραίον πουλίν
από την πόλη έρτε
μες σο φτερούλιν’ αθ εν’ χαρτίν περιγραμμένον
κι ουδέ σην άμπελον κονεύ μηδέ σο περιβόλιν
επήεν και εκόνεψεν σου κυπαρίσσ’ τη ρίζαν.
Οι αρχιερείς δε δύνανται ή δε θέλουν να το διαβάσουν
Σέρας υιός γενήκασεν αυτός που το παίρνει το χαρτί
Και το διαβάζει κι όλο φύρεται
Σίτα αναγνώθ’ σίτα να κλαίει
Σίτα να κρούει την κάρδιαν
Να αλί εμάς να βάι εμάς
η Ρωμανία πάρθεν.»
Χρήστος Κωνσταντινίδης
aek-live.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου